Review phim Đảo Quái Vật (Orang Ikan): Quái vật có thật, nhưng câu chuyện thì chưa đủ tầm

Tôi đã theo dõi Orang Ikan từ khá sớm, bắt đầu từ bản xem trước trên Bloody Disgusting cho đến khi phim được đổi tên thành “Đảo Quái Vật” khi phát hành tại Mỹ. Thành thật mà nói: cái tên mới này thật… nhạt. Tôi đã mất kha khá thời gian – lúc rửa chén, khi lơ đãng nhìn vào khoảng không – chỉ để suy nghĩ xem nên dùng tên nào cho bài review trên trang này. Việc đặt tên quan trọng đấy!

Lý do thứ nhất: đây là một bộ phim quái vật, tức là kiểu phim mang hơi hướng hoài cổ. Sau thời kỳ hoàng kim của thập niên 80, tinh thần đó tiếp tục sống qua các bộ phim gốc của kênh Sci-Fi thời tôi còn nhỏ. Những bộ phim truyền hình dạng này thường chơi trò “né quái vật càng lâu càng tốt”, vì hiệu ứng đặc biệt thì tốn kém, còn ngân sách thì lại eo hẹp. Cảm giác hồi đó là vừa tò mò vừa bực mình – vài cảnh giết chóc ngoài khung hình, hàng đống tình tiết lê thê ở giữa, rồi quái vật mới lộ diện vào phút chót. Dù vậy, một cái tên như “Dinocroc” vẫn đủ hấp dẫn với tôi – đứa nhóc 11 tuổi ngày ấy.

Lý do thứ hai: cái tên “Đảo Quái Vật” nghe chung chung và có phần xem thường người xem, trong khi “Orang Ikan” lại khó phát âm với khán giả quốc tế. Mặc dù vậy, câu chuyện trong phim diễn ra trong thời kỳ Thế chiến thứ hai, và rõ ràng sinh vật cá người không phải là mối đe dọa duy nhất đang rình rập trong khu rừng nhiệt đới.

Cốt truyện: Đồng minh bất đắc dĩ trên Đảo Quái Vật

Sau khi một chiếc tàu chở tù binh của quân đội Nhật Bản bị đánh chìm bởi ngư lôi, hai người đàn ông – một lính Anh và một kẻ phản bội người Nhật – dạt vào một hòn đảo ở Đông Nam Á, bị xiềng chặt vào nhau. Họ nhanh chóng nhận ra rằng nếu muốn sống sót, phải hợp tác, bởi hòn đảo này là lãnh địa của một sinh vật người-cá hung tợn, chuyên xé xác mọi thứ trong tầm với.

Nghe quen chứ? Không chỉ gợi nhớ đến phim Hell in the Pacific, mà còn giống các phiên bản sci-fi như Enemy Mine, hay phần mở rộng trong Kong: Skull Island. Tuy nhiên, ở đây, mối quan hệ giữa hai nhân vật chỉ là lớp nền chứ không phải trung tâm của câu chuyện. Phim không khai thác sâu sự đối đầu hay sự cảm thông giữa hai kẻ từng là kẻ thù, càng không gắn mạch cảm xúc này vào câu chuyện với con quái vật.

Khi nhân vật người Anh – Bronson – hét lên “Một mất một còn!” trong hồi ba, tưởng như là tuyên bố quan trọng, nhưng thực tế thì chẳng có chiều sâu gì. Đúng là đến cuối phim, hai tuyến truyện có kết nối lại với nhau – liên quan đến số phận của quái vật – nhưng khi đó thì đã quá muộn, và hơi gượng ép.

Quái vật thì có, nhưng chiều sâu thì thiếu

Phim bắt đầu bằng dòng chữ giới thiệu kèm cảnh tư liệu trắng đen về các “tàu địa ngục” thời Thế chiến II – nơi tù binh bị nhốt trong điều kiện vô nhân đạo. Nghe có vẻ nặng đô, nhưng toàn bộ 80 phút sau đó lại chẳng có mấy liên quan đến phần giới thiệu này. Có thể xem như một điểm cộng về mặt thông tin lịch sử, nhưng nếu hỏi “nó có quan trọng không?”, thì câu trả lời là “không thật sự”.

Nếu xét ở góc độ phim quái vật thuần túy, thì “Đảo Quái Vật” đáp ứng đúng nghĩa đen: chỉ có quái vật, không kèm thông điệp ẩn dụ như “Sweetheart”. Và khi chỉ còn lại hai yếu tố cần đánh giá – quái vật và các pha giết chóc – thì may thay, phim đã làm khá tốt.

Orang Ikan – Quái vật “sống” hơn cả kỳ vọng

Phải nói rằng Orang Ikan có thời lượng xuất hiện nhiều hơn các quái vật Sci-Fi Channel mà tôi từng xem. Tất cả đều dùng hiệu ứng thực chứ không phải CGI. Thiết kế sinh vật này có thể không quá đột phá – nửa cá, nửa người với răng sắc như dao cạo và mắt giống người ngoài hành tinh – nhưng nó có cá tính rõ ràng.

Nó không phải kiểu sinh vật bi kịch như trong The Shape of Water hay Creature from the Black Lagoon. Orang Ikan đơn giản là một con thú hoang hung bạo. Không rõ nó có thực sự thuộc về hòn đảo hay không – nó gầm rú, tấn công cả loài săn mồi khác và hoàn toàn không cố “ẩn mình”. Thậm chí, chẳng có truyền thuyết nào trong phim nói về nó, ngoài một câu hô hoán “Orang Ikan!” trước khi một tù binh Đông Nam Á bị ăn thịt.

Con quái vật này thích lôi đầu người ta ra như mở quà Giáng sinh, và biết hành hạ nạn nhân một cách có chủ đích – như một phiên bản ít khoa trương hơn của bầy cá mập trong Deep Blue Sea.

Hành động thực tế, máu me vừa đủ, nhưng vẫn chưa đã

Phần bạo lực trong phim không chỉ đến từ quái vật. Ngay từ những cảnh đầu trên tàu, rồi trận đánh tay đôi giữa Bronson và Saito – đã có cú đấm thẳng vào cổ họng – cho thấy bộ phim không ngại chơi “thiệt”. Cũng nhờ vậy mà người xem có cảm giác hành động thật tay, dù đôi khi có hơi cắt dựng quá tay để giấu điểm yếu kỹ thuật.

Tuy nhiên, nếu phim đã chọn cách tiết kiệm ngân sách thì cũng phải chấp nhận đánh đổi: có cảnh thì hấp dẫn, nhưng phần dựng phim đôi lúc làm mất cảm xúc. Cảnh chiến đấu giữa người và quái vật đôi khi bị phân cắt quá vụn, khiến sức nặng kịch tính giảm đi.

Ngôn ngữ điện ảnh – Cơ hội bị bỏ lỡ

Với một bộ phim mà hai nhân vật chính không nói cùng ngôn ngữ, đáng lý ra các tình huống hiểu lầm, xung đột hay đồng cảm phi ngôn ngữ phải là điểm nhấn. Nhưng không – Bronson và Saito vẫn cứ nói tiếng của mình và kỳ lạ thay, hiểu nhau một cách trơn tru. Không có màn giải mã ý đồ hay thử thách lòng tin nào thực sự đáng nhớ.

Sau phân đoạn chiến đấu hoành tráng giữa phim, hai nhân vật tách nhau ra và bước vào kiểu sinh tồn đơn giản: trèo thác, vượt suối. Không có tình huống hiểm nghèo đặc biệt nào kiểu Tomb Raider. Đúng, tôi từng nghĩ mình chỉ cần quái vật thôi là đủ, nhưng rõ ràng, một phim quái vật muốn hay thì cần nhiều hơn thế.

Và đáng tiếc thay, một cái tên nhàm như “Đảo Quái Vật” lại phản ánh đúng bản chất của bộ phim.